( 1 ) - حمزه كوفى حمزه فرزند حبيب بن عمارة بن اسماعيل است . كنيه‌اش ابو عماره از قبيلهء تميم و اهل كوفه مىباشد . قرائت را بر سليمان بن اعمش و حمران بن اعين عرضه داشته و از آنان فراگرفته است . در الكفاية الكبرى آمده است كه او قرائت را از محمد بن عبد الرحمن بن ابى ليلى و طلحة بن مصرف فراگرفته است و در التيسير آمده است كه : از مغيرة بن مقسم و منصور و ليث بن ابى سليم فراگرفته و صاحب كتاب التيسير و المستنير مىگويد : از امام صادق ( ع ) فراگرفته است . اينان مىگويند : « حمزه » بدوا قرائت را از حمران ياد گرفته ، سپس بر اعمش و ابو اسحاق و ابن ابى ليلى عرضه داشته است و پس از عاصم و اعمش مقام امامت و پيشوايى در علم قرائت به وى محول گرديد . او حجت و پيشواى موثق و مورد اعتماد و نمونه‌اى بىنظير بود . عبد اللّه عجلى مىگويد : ابو حنيفه به حمزه چنين گفت : تو در دو مسئله بر ما پيروز گشتى و در آن دو جهت با تو مباحثه و مناظره نمىكنيم : قرآن و فرايض . سفيان ثورى نيز گفته است : حمزه در قرآن و فرايض بر همه تفوق دارد و « عبد اللّه بن موسى » مىگويد : اعمش ، استاد حمزه ، هر وقت او را مىديد مىگفت : او دانشمند و متخصّص ( 2 ) - در قرآن است . حمزه در سال 80 متولد و در سال 156 وفات نموده است . « 1 » ابن معين مىگويد : وى موثق و مورد اعتماد است و نسائى مىگويد : ايرادى ندارد و عجلى

--> ( 1 ) طبقات القراء ، 1 / 261 .